De thermometer duikt 's ochtends steeds vaker onder de tien graden en toch rijdt het grootste deel van Nederland nog op zomerbanden. Niet gek, want een winterbandenplicht bestaat hier niet. Maar de ANWB publiceerde deze maand een nieuwe test die de knoop voor je doorhakt: moet je dit jaar echt overstappen, of red je het prima met wat er nu onder de auto hangt?
De 7-gradenregel bepaalt het moment, niet de kalender
Veel automobilisten wachten op de eerste vorstwaarschuwing voordat ze de bandenzaak bellen. Dat is te laat. Rubber van zomerbanden verhardt al ruim voordat het vriest, meestal zodra de temperatuur structureel rond of onder de 7 graden zakt. Bij die temperatuur verliest zomerrubber grip, terwijl winterbanden juist zacht en flexibel blijven dankzij een andere rubbersamenstelling. In Nederland ligt dat kantelpunt meestal ergens in oktober. Wacht dus niet op de eerste sneeuw, want dan sta je in de rij met de rest van het land.
Zicht speelt trouwens net zo goed mee als grip. Nu de zon lager staat, is verblinding door laagstaande herfstzon een risico dat minstens zo vaak over het hoofd wordt gezien als versleten banden.
Wat de nieuwste ANWB-test laat zien
De ANWB test elk jaar zowel winterbanden als allseasonbanden, en de meest recente vergelijking is verrassend concreet. In de kleine maat 185/65 R15 T kwamen twee winterbanden als beste uit de test op het gebied van rijeigenschappen en veiligheid, de Continental WinterContact TS 870 en de Michelin Alpin 7. Diezelfde banden gingen echter 33.100 tot 34.300 kilometer minder lang mee dan vergelijkbare allseasonbanden van hetzelfde merk. Voor wie zelden op sneeuw of ijs rijdt, is dat een fors prijsverschil voor een paar procent extra grip.
Bij de eerdere allseasonbandentest van dit jaar haalde bovendien maar de helft van de geteste banden een voldoende. Het verschil tussen een goede en een matige allseasonband is dus net zo groot als het verschil tussen zomer- en winterbanden.
De test zelf simuleert onder meer remmen op sneeuw, aquaplaning en bochten nemen op nat asfalt, uitgevoerd door onafhankelijke testers en niet door de bandenfabrikanten zelf. Dat maakt de uitkomst betrouwbaarder dan de claims op de verpakking van een bandenset. Opvallend is dat prijs allang niet meer gelijkstaat aan prestatie: sommige duurdere merken scoorden dit jaar lager dan budgetbanden die eerder als middenmoter golden.
Wanneer allseasonbanden wel genoeg zijn
Rij je vooral in de stad, forens je een vaste route en kom je zelden verder dan de grens met Duitsland of België, dan is een goede allseasonband volgens de ANWB een prima en voordeliger alternatief. Je hoeft dan ook geen twee keer per jaar naar de bandenzaak, wat al snel een paar tientjes aan arbeidsloon scheelt. Let wel op de kwaliteit: een allseasonband met een lage testscore is 's winters net zo onveilig als een zomerband, terwijl hij 's zomers weer minder presteert dan een echte zomerband. De middenmoot levert dus aan beide kanten in.
Wanneer je toch echt voor winterbanden moet gaan
Ga je regelmatig wintersporten, woon je in een streek waar het vaker vriest of sneeuwt, of rijd je veel 's avonds over landwegen zonder gestrooid wegdek? Dan blijven winterbanden de veiligere keuze. Bij winterse gladheid bieden zomerbanden vrijwel geen grip meer, en dat compenseer je niet door langzamer te rijden of meer afstand te houden. Rijd je naar een skigebied in Duitsland, Oostenrijk of Frankrijk, check dan vooraf ook de lokale regels. Die verschillen per land en soms per regio, en een controlepost bij de grens stuurt je zonder de juiste banden gewoon terug.
Wat een verkeerde keuze je kan kosten
Het gaat niet alleen om comfort. Eerder onderzoek liet al zien dat slechte zomerbanden op nat wegdek tot 12 meter langer remmen, en bij winterse omstandigheden loopt dat verschil nog verder op. Twaalf meter is ongeveer drie autolengtes, en dat is precies de marge tussen op tijd stoppen en een aanrijding. Twijfel je aan het profiel van je huidige banden, meet dat dan zelf met een muntje of laat het checken bij de bandenzaak. De wettelijke ondergrens is 1,6 millimeter, maar bij winterbanden geldt in de praktijk 4 millimeter als vervangmoment.
Er doen trouwens hardnekkige misvattingen de ronde over bandenonderhoud, zoals het idee dat wisselen pas nodig is zodra het écht gaat vriezen. Een aantal van die mythes zijn we eerder al tegen het licht gehouden, en juist deze staat daar met stip bovenaan.
Dit is het moment om je banden te checken
Wacht niet tot de eerste ijzelmelding, want dan is elke bandenzaak in Nederland overvol en betaal je vaak meer voor een snelle montage. Bekijk deze week het profiel van je banden, reken uit hoeveel kilometer je gemiddeld in de winter aflegt, en beslis op basis daarvan of een allseasonband volstaat of dat je toch echte winterbanden nodig hebt. De ANWB-test van dit jaar laat vooral zien dat er geen standaardantwoord bestaat dat voor iedereen geldt, maar wel een duidelijk beslismoment: zodra de thermometer structureel onder de 7 graden zakt, is wachten geen optie meer.