Je denkt waarschijnlijk dat je de gordel goed vastmaakt. Klik, en rijden. Toch blijkt uit onderzoek van verkeersplatform Gaspedaal, dat Autoblog.nl op 13 juni 2026 publiceerde, dat meer dan de helft van de Nederlandse automobilisten de heupband over de buik draagt in plaats van laag over het bekken. Ruim een kwart draagt de schouderband te dicht bij de nek in plaats van over het midden van de schouder. Bijna iedereen maakt de gordel vast. Bijna niemand doet het goed.
Van 70 naar 99 procent, maar niet beter
In 1995 droeg nog maar 70 procent van de bestuurders en 16 procent van de achterpassagiers een gordel, blijkt uit cijfers die Autoblog aanhaalt. Inmiddels zit dat percentage rond de 99 procent, zowel voor- als achterin. Die sprong komt vooral door strengere handhaving en decennia aan voorlichtingscampagnes zoals "Klik! Vast, voor ik ga". Wat er nooit bij werd uitgelegd, is hoe de gordel precies moet zitten. Je leert het van je ouders, die het op hun beurt ook ergens hebben opgepikt, en zo verspreidt een gewoonte zich door het hele land zonder dat iemand hem corrigeert. Het gevolg: bijna iedereen draagt de gordel, maar een groot deel draagt hem zo dat hij bij een ongeval minder doet dan hij zou moeten.
De heupband hoort niet over je buik
De heupband van de gordel moet laag over je bekken lopen, strak tegen de bovenkant van je bovenbenen aan. Draag je hem hoger, over je buik, dan gebeurt er bij een harde remming of botsing iets ongewensts: de band drukt niet tegen het harde bekken maar tegen de zachte buikholte. Daar zitten je lever, nieren en darmen, organen die een plotselinge klap van een strakke band slecht verdragen. Volgens cijfers die Autoblog citeert van het Nederlandse onderzoeksinstituut SWOV verlaagt een correct gedragen gordel de kans op een dodelijke afloop bij een ongeval met ongeveer 60 procent. Draag je de band verkeerd, dan profiteer je van die bescherming maar deels, en in het slechtste geval veroorzaakt de band zelf juist inwendig letsel dat hij had moeten voorkomen.
Je nek is geen ankerpunt
De schouderband hoort over het midden van je schouder en sleutelbeen te lopen, niet tegen je nek aan en niet van je arm af. Trek je hem bij het instappen naar achteren omdat hij "in de weg zit", dan verschuift de band richting je nek. Bij een botsing kan de gordel dan juist letsel aan je nek of keel veroorzaken in plaats van je bovenlichaam op te vangen. Zit de band los of schuin over je arm, dan glijdt je lichaam er bij een noodstop onderuit en komt de bescherming alsnog te laat. De oplossing is simpel: trek de band na het vastklikken altijd even bij tot hij vlak over je sleutelbeen loopt, niet eromheen.
De winterjas die je bescherming ongedaan maakt
Nu de temperatuur weer daalt, speelt er nog een probleem dat niets te maken heeft met hoe je de band vasthoudt, maar met wat er tussen jou en de band zit. Volgens de ANWB moet je geen dikke winterjas dragen als je achter het stuur stapt: "Doe geen dikke winterjas aan wanneer je gaat rijden," schrijft de bond op zijn eigen site. De voering van een winterjas zorgt voor ruimte tussen de gordel en je lichaam. Bij een botsing moet de band die ruimte eerst overbruggen voordat hij je echt vasthoudt, en drukt hij daarna harder in je buik dan nodig is. Moet de jas toch aan, dan adviseert de ANWB hem over de gordel te trekken in plaats van eronder: "Doe je jas dus uit (dit geldt ook voor kinderen die meereizen) en desnoods doe je de jas aan OVER de gordel." Voor kinderen in een autostoeltje geldt exact dezelfde regel: dikke kleding onder de gordelriempjes van het zitje zorgt voor net zo veel extra ruimte, en dus net zo veel risico als bij een volwassen gordel. Net zoals je elk jaar opnieuw moet checken of je winterbanden nodig hebt, verandert de kou dus ook hoe goed je gordel je eigenlijk beschermt.
Wat een foute gordel je kan kosten
Buiten het gezondheidsrisico is er ook een financiële prikkel om het goed te doen. Verkeerd gebruik van de autogordel kost 190 euro volgens de OM-boetebase van 2026, plus 9 euro aan administratiekosten, in totaal 199 euro. In 2025 kregen meer dan 30.000 Nederlanders zo'n boete, bijna 30 procent meer dan in 2024. In Zeeland steeg het aantal boetes met ongeveer 74 procent, in Limburg met ongeveer 58 procent. De politie controleert dus steeds vaker niet alleen of je gordel om is, maar ook hoe. Rijd je in een auto met moderne, vanaf juli 2026 verplichte veiligheidssystemen, dan waarschuwt de gordelsensor je wel als de gordel helemaal los is, maar niet als je hem verkeerd draagt. Die controle blijft bij jou, en bij de agent die toevallig net langsrijdt.
Zo check je het in tien seconden
Voor je morgen wegrijdt: trek de heupband omlaag tot hij tegen je bovenbenen drukt, niet tegen je buik. Trek de schouderband naar het midden van je schouder, zodat hij over je sleutelbeen loopt en niet langs je nek. Zit er een dikke jas tussen jou en de gordel, trek hem dan uit of over de band heen. De wet verplicht iedereen op elke zitplaats met een gordel die ook te gebruiken, voor- en achterin, maar hoe je dat precies doet bepaal je zelf. Check het nu bij jezelf, en de volgende keer bij je bijrijder voor je wegrijdt. Het kost tien seconden, en het enige wat je kunt verliezen is een gewoonte die je al jaren verkeerd had.